Bodrum’dan Kos’a Uzanan Deniz Çayırları İlk Kez Haritalandı. Bodrum’da 40 Metre Derinlikte Deniz Çayırları Belgelendi. Bodrum’un Mavi Karbon Hazinesi Gün Yüzüne Çıktı.

Ekomiras Derneği Kurucusu ve deniz biyoloğu Dr. Mert Gökalp, elde edilen verilerin yalnızca bilimsel çalışma niteliği taşımadığını belirterek, “Neye sahip olduğumuzu bilmeden koruyamayız. Bu haritalar gelecekte oluşturulacak deniz koruma alanları, çapa yasağı uygulanacak bölgeler ve kıyı projelerinin çevresel etki değerlendirme süreçlerinde doğrudan kullanılabilecek önemli bir karar destek verisi niteliğinde” dedi.

Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin desteğiyle, Ekomiras Derneği (EcoLegacy Mediterranean), Fransız deniz araştırma kuruluşu Andromède Océanologie ve Gatemarine iş birliğinde yürütülen çalışma kapsamında Bodrum Yarımadası ve Gökova Körfezi’nin derin deniz habitatları ilk kez bu ölçekte ve yüksek çözünürlükte haritalandı.

25 Mayıs-6 Haziran 2026 tarihleri arasında Gatemarine III araştırma gemisiyle gerçekleştirilen 12 günlük sonar operasyonunda, Bodrum Yarımadası’nın dört kıyısı, 20’den fazla ada, çok sayıda koy ve kıyısal geçiş bölgesi 12 ile 65 metre derinlik arasında sistematik olarak tarandı. Çalışma, Türkiye’de bu alanda gerçekleştirilen en kapsamlı sonar haritalama operasyonlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu ise Akyarlar ile Kos Adası arasında yaklaşık 40 metre derinliğe kadar kesintisiz uzanan Posidonia oceanica deniz çayırı kuşağının ilk kez belgelenmesi oldu. Bilim insanlarına göre bu derinlik, Akdeniz’de Posidonia deniz çayırlarının ulaşabildiği en yüksek sınırlar arasında yer alırken, bölgedeki su kalitesi ve ekolojik bütünlüğün de önemli göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor.

Meteor Koyu ve Çatal Adalar açıklarında da yoğun ve sağlıklı deniz çayırı alanları tespit edilirken, araştırmacılar bu hattı Bodrum Yarımadası’nın en önemli “mavi karbon rezervlerinden biri” olarak tanımlıyor.

Sonar taramaları yalnızca deniz çayırlarını değil, deniz tabanının topoğrafyasını da ayrıntılı şekilde ortaya koydu. Büyük Kiremit Adası çevresinde 10 metreden 80 metreye kadar inen dik denizaltı yamaçları kaydedilirken, Çatal Ada, Yıldız Adası ile Orak Adası-Çökertme hattındaki batimetrik yapı da ilk kez ayrıntılı olarak haritalandı.

Kuzey Bodrum’da Deniz Çayırlarında Gerileme

Araştırma, Bodrum’un kuzey kıyılarındaki ekolojik baskıyı da gözler önüne serdi. Türkbükü, Gündoğan, Yalıkavak, Küdür, Cennet Koyu, Torba ve Güvercinlik bölgelerinde geçmiş yıllardaki balık çiftlikleri, kıyı yapılaşmaları, mendirekler ve dolgu çalışmaları nedeniyle deniz çayırlarının önemli ölçüde azaldığı belirlendi.

Bazı bölgelerde deniz çayırlarının geçmişte yaklaşık 35 metre derinliğe kadar ulaştığı, bugün ise 15 metre seviyelerine kadar gerilediği tespit edildi. Araştırmacılar bunun yalnızca habitat kaybı değil, aynı zamanda karbon depolama kapasitesinin azalması, kıyı koruma işlevinin zayıflaması ve balıkların üreme alanlarının daralması anlamına geldiğini vurguladı.

Güney kıyılarında ise Gümüşlük, Meteor Koyu, Akyarlar, Aspat, Bitez, Ortakent, Gümbet ve Karaada çevresinde yoğun çapa hasarları ile bazı noktalarda trol izleri kaydedildi. Özellikle Ortakent açıklarında büyük teknelerin demirleme sonucu oluşturduğu ve iyileşmesi onlarca yıl sürebilen deniz çayırı tahribatı sonar görüntülerine yansıdı.

Gökova Körfezi de Haritalandı

Çalışmanın son bölümünde Gökova Körfezi’ndeki Kisebükü ve Adalıyalı bölgelerinde de yüksek çözünürlüklü taramalar gerçekleştirildi. Bu bölgelerde deniz çayırlarıyla birlikte su altı arkeolojik kalıntıları ve bentik ekosistemler aynı harita üzerinde kayıt altına alınarak gelecekte hazırlanacak koruma ve yönetim planlarına bilimsel altyapı oluşturuldu.

Araştırma kapsamında elde edilen sonar ve batimetrik verilerin ilerleyen süreçte deniz navigasyon sistemi DONIA‘ya entegre edilmesi, hassas Posidonia alanlarında bilimsel verilere dayalı çapa yasağı bölgelerinin belirlenmesi ve deniz koruma alanlarının planlanmasında kullanılması hedefleniyor.

Çalışma, Muğla Büyükşehir Belediyesi ile Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras’ın desteğiyle, Ekomiras Derneği tarafından Andromède Océanologie ve Gatemarine iş birliğiyle gerçekleştirildi.