Bodrum’un en değerli ekosistemlerinden biri olan Bitez Koyu, sualtı yaşamının kalbi sayılan deniz çayırlarını (Posidonia oceanica) kaybetme riskiyle karşı karşıya. Deniz Biyoloğu Mert Gökalp ve ECOLEGACY MEDITERRANEAN ekibi tarafından yürütülen güncel haritalama çalışmaları, kontrolsüz demirleme ve kıyı yapılaşmasının yarattığı tahribatı gözler önüne serdi.
“Akdeniz’in Akciğerleri” Betonlaşma ve Demir Kıskacında
“Bodrum Yarımadası ArcGIS Deniz Çayırı Haritaları” analizine göre, bölgedeki en büyük tehdit odağı Bitez Tekne Barınağı olarak öne çıkıyor. Yaklaşık 2.7 hektarlık bir dolgu alanına yayılan barınak ve çevresindeki yoğun tekne trafiği, deniz çayırlarının bu bölgede neredeyse tamamen yok olmasına neden oldu. Uzmanlar, kapasite artırım projelerinin hayata geçirilmesi durumunda, güney havzasındaki geri kalan sağlıklı çayırların da tamamen silineceği konusunda uyarıyor.
Havadan Görüntülenen Tahribat: Söküm İzleri ve Kirlilik
Hava fotoğrafları ve fotomozaik analizler, koyun sadece kıyılarında değil, merkez noktalarında da ağır hasar olduğunu kanıtladı. Çalışmada öne çıkan çarpıcı detaylar şunlar:
- Demirleme Hasarı: Koyun orta kesimlerinde, teknelerin attığı çapaların neden olduğu geniş “söküm izleri” tespit edildi.
- Doğal Baskı: Dere ağızlarından gelen tatlı su ve yağmur sularıyla taşınan tortuların (rüsubat), çayırların üzerini örterek nefes almalarını engellediği gözlemlendi.
- Aktur ve İnceburun: Bu bölgeler henüz nispeten sağlıklı yapısını korusa da, merkezdeki kopukluklar ekosistemin bütünlüğünü tehdit ediyor.
İnşaat Projelerine “İskele” Uyarısı
İnceburun ve Aktur çevresindeki sağlıklı hattın korunabilmesi için yeni projelerin kıyı yapısına müdahale etmemesi gerektiği vurgulanıyor. Uzmanlar, denize uzanan platform ve iskelelerin güneş ışığını keserek sualtı bitki örtüsünü öldürdüğüne dikkat çekerek, bu tür yapılaşmalardan kaçınılması gerektiğini belirtiyor.
Kurtuluş Reçetesi: Akıllı Şamandıra ve Kapasite Kontrolü
Deniz Biyoloğu Mert Gökalp ve ekibi, geri dönülemez bir yıkımı önlemek için şu acil adımların atılmasını öneriyor:
- Doğa Dostu Tonoz: Geleneksel çapa kullanımını bitirecek, deniz tabanına zarar vermeyen akıllı şamandıra sistemlerine geçilmeli.
- Kapasite Sınırı: Mevcut 155 teknelik baskıyı artıracak olan marina genişletme çalışmalarından vazgeçilmeli.
- Sediman Kontrolü: Dere çıkışlarına rüsubat engelleyici bariyerler kurularak çayırların balçık altında kalması önlenmeli.
Eğer bu önlemler hızla alınmazsa, Bodrum’un sualtındaki en büyük oksijen kaynağı ve biyoçeşitlilik deposu olan “deniz ormanları” yakın gelecekte tamamen tarihe karışabilir.